Diz kireçlenmesi, tıbbi adıyla gonartroz, diz eklemindeki kıkırdak dokunun zamanla aşınması ve incelmesi sonucu ortaya çıkan yaygın bir eklem hastalığıdır. Kıkırdak yapının bozulmasıyla eklem yüzeyleri birbirine sürtünmeye başlar. Bu durum; ağrı, sertlik, hareket kısıtlılığı ve günlük yaşam aktivitelerinde zorlanmaya neden olabilir.
Neden Olur?
Diz kireçlenmesinin başlıca nedenleri:
- Yaşlanmaya bağlı kıkırdak yıpranması
- Fazla kilo nedeniyle diz eklemine aşırı yük binmesi
- Daha önce geçirilmiş diz yaralanmaları
- Menisküs ve bağ hasarları
- Romatizmal hastalıklar
- Genetik yatkınlık
Risk Faktörleri Nelerdir?
Diz kireçlenmesi riski şu durumlarda artabilir:
- İleri yaş
- Kadın cinsiyet (özellikle menopoz sonrası dönem)
- Obezite
- Diz eklemine fazla yük bindiren meslekler
- Yoğun spor aktiviteleri
- Ailede osteoartrit öyküsü bulunması
Belirtileri Nelerdir?
Diz kireçlenmesinde sık görülen belirtiler:
- Dizde ağrı
- Yürürken veya merdiven çıkarken artan şikâyetler
- Uzun süre ayakta kalınca rahatsızlık hissi
- Hareket kısıtlılığı
- Eklemde sertlik ve şişlik
- Hareket sırasında sürtünme sesi (krepitasyon)
- İleri evrelerde bacaklarda şekil bozukluğu
Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Diz sağlığını korumak için:
- İdeal kiloyu korumak
- Düzenli egzersiz yapmak
- Yüzme ve bisiklet gibi ekleme yük bindirmeyen sporları tercih etmek
- Diz eklemini zorlayan hareketlerden kaçınmak
- Dengeli beslenmek
- Uygun ayakkabı ve spor ekipmanı kullanmak
Tedavisinde Neler Yapılır?
Tedavi planı hastalığın evresine göre belirlenir.
- Ağrı kesici ve antiinflamatuvar ilaçlar
- Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları
- Kas güçlendirici egzersiz programları
- Sıcak-soğuk uygulamalar
- Eklem içi enjeksiyon tedavileri
- Hyalüronik asit, PRP, kollajen ve ozon uygulamaları
- Kilo kontrolü ve yaşam tarzı düzenlemeleri
- İleri evrelerde cerrahi ve protez ameliyatları
Kısa Özet
Diz kireçlenmesi, eklem kıkırdağının aşınmasıyla gelişen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen yaygın bir eklem hastalığıdır. Erken dönemde egzersiz, kilo kontrolü ve fizik tedavi uygulamaları ile şikâyetler büyük ölçüde azaltılabilir. İleri evrelerde enjeksiyon ve cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.