Ankilozan spondilit, omurga ve sakroiliak eklemleri (bel ile kalça arasındaki eklem) tutan kronik, iltihaplı bir romatizmal hastalıktır. Zamanla omurgada sertleşme ve hareket kısıtlılığına yol açabilir. İleri vakalarda omurga tamamen kaynaşarak öne eğik bir duruşa neden olabilir.
Neden Olur?
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte AS şu faktörlerle ilişkilidir:
• Bağışıklık sistemi bozukluğu (otoimmün mekanizma)
• Genetik yatkınlık (HLA-B27 geni ile güçlü ilişki)
• Çevresel faktörler (enfeksiyonlar, yaşam tarzı)
Risk Faktörleri Nelerdir?
• Erkek cinsiyet (kadınlara göre daha sık)
• Genç yaş (özellikle 15–35 yaş arası başlangıç)
• Ailede ankilozan spondilit öyküsü
• HLA-B27 genine sahip olmak
Belirtileri Nelerdir?
• Özellikle sabahları ve hareketsizlik sonrası artan bel ve sırt ağrısı
• Tutukluk ve hareket kısıtlılığı
• Ağrının egzersizle azalması, dinlenmeyle artması
• Kalça ve omuz eklemlerinde ağrı
• İleri vakalarda omurgada öne eğilme (kamburluk)
• Göz iltihabı (üveit) gibi ek bulgular
Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
• Düzenli egzersiz ve germe hareketleri yapmak
• Duruş bozukluklarından kaçınmak
• Sigara kullanmamak
• Düzenli doktor kontrolleri
• Kasları güçlendiren aktiviteler (yüzme, pilates)
Tedavisinde Neler Yapılır?
Tedavi, hastalığın evresine göre planlanır:
• İlaç tedavisi: Antiinflamatuvar ilaçlar, biyolojik ajanlar (anti-TNF, anti-IL-17).
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon: Duruş düzeltici egzersizler, solunum egzersizleri.
• Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları: Ozon Tedavisi, Ağrı Mezoterapisi
• Yaşam tarzı düzenlemeleri: Düzenli spor, ergonomik yaşam alışkanlıkları.
• Cerrahi yöntemler: Çok ileri vakalarda eklem protezi veya omurga düzeltme ameliyatı.
Kısa Özet
Ankilozan spondilit, omurgada iltihap ve sertleşmeye yol açan kronik bir hastalıktır. Erken tanı ve düzenli tedavi, omurga hareketliliğini korumada büyük önem taşır. Düzenli egzersiz, ilaç tedavisi ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile hastalık kontrol altına alınabilir.