Ankilozan Spondilit Nedir?
Ankilozan spondilit (AS), omurga ve sakroiliak eklemleri etkileyen kronik, iltihaplı bir romatizmal hastalıktır. Zamanla omurgada sertleşme, hareket kısıtlılığı ve duruş bozukluklarına yol açabilir. İleri vakalarda omurlar birbirine kaynaşarak öne eğik bir duruş gelişebilir.
Neden Olur?
Ankilozan spondilitin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak aşağıdaki faktörlerle ilişkili olduğu düşünülmektedir:
- Bağışıklık sistemi bozuklukları
- Otoimmün mekanizmalar
- Genetik yatkınlık
- HLA-B27 geni ile güçlü ilişki
- Çevresel faktörler
- Enfeksiyonlar ve yaşam tarzı etkileri
Risk Faktörleri Nelerdir?
- Erkek cinsiyet
- 15–35 yaş arasında olmak
- Ailede ankilozan spondilit öyküsü bulunması
- HLA-B27 genine sahip olmak
- Romatizmal hastalık geçmişi
Belirtileri Nelerdir?
Ankilozan spondilitte sık görülen belirtiler:
- Sabahları belirgin olan bel ve sırt ağrısı
- Hareketsizlik sonrası artan tutukluk
- Hareketle azalan, dinlenmeyle artan ağrı
- Kalça ve omuz eklemlerinde ağrı
- Omurgada hareket kısıtlılığı
- İleri vakalarda kamburluk ve öne eğilme
- Göz iltihabı (üveit) gibi ek bulgular
Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
- Düzenli egzersiz yapmak
- Germe hareketlerini ihmal etmemek
- Duruş bozukluklarından kaçınmak
- Sigara kullanmamak
- Düzenli doktor kontrollerini sürdürmek
- Yüzme, pilates ve yürüyüş gibi aktiviteler yapmak
- Kas güçlendirici egzersizlere önem vermek
Tedavisinde Neler Yapılır?
Tedavi, hastalığın evresine ve şikâyetlerin şiddetine göre planlanır.
İlaç Tedavisi
- Antiinflamatuvar ilaçlar
- Biyolojik ajanlar (Anti-TNF, Anti-IL-17)
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
- Duruş düzeltici egzersizler
- Germe çalışmaları
- Solunum egzersizleri
- Omurga hareket açıklığını koruyucu uygulamalar
Tamamlayıcı Tedavi Uygulamaları
- Ozon Tedavisi
- Ağrı Mezoterapisi
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
- Düzenli spor yapmak
- Ergonomik yaşam alışkanlıkları edinmek
- Aktif yaşam tarzını sürdürmek
Cerrahi Tedavi
Çok ileri vakalarda eklem protezi veya omurga düzeltme ameliyatları uygulanabilir.
Kısa Özet
Ankilozan spondilit, omurgada iltihaplanma ve sertleşmeye neden olan kronik bir romatizmal hastalıktır. Erken tanı ve düzenli tedavi, omurga hareketliliğini korumada büyük önem taşır. Düzenli egzersiz, ilaç tedavisi ve uygun yaşam tarzı düzenlemeleri sayesinde hastalık büyük oranda kontrol altına alınabilir.